2026ko iraila - Despoblacion

Nafarroako landa eskolak

gakoak herrien etorkizunerako

 

Zer da landa-eskola?

Landa-eskola hiru ezaugarri dituen eskola da: Publikoa, Txikia eta Herrikoa. Nafarroan, landa-eremuetan dauden eta bederatzi unitate edo talde baino gutxiago dituzten Haur eta Lehen Hezkuntzako ikastetxe publikoei esaten zaie horrela —unitate batzuk edo guztiak maila anitzekoak dira, hau da, irakasle batek aldi berean maila desberdinetako ikasleei irakasten die—. Ikasle guztientzat talde-gela bakarra duten ikastetxeei eskola unitario esaten zaie.

Eskola hauek funtzio bikoitza betetzen dute: landa-eremuetan hezkuntzarako sarbidea dira eta, aldi berean, lurraldearen garapenerako funtsezko zerbitzua, biztanleria finkatzen eta despopulazioa geldiarazten laguntzen baitute.

 

 

Landa-eskola zifretan

Gaur egun, Nafarroan 63 landa-eskola publiko daude, 12 landa-eremuetan banatuta. 2026/2027 ikasturtean 2.753 ikasle matrikulatu dira guztira, hau da, ikastetxe bakoitzeko 44 ikasle inguru batez beste [1], eta hori gure erkidegoko batez bestekoa baino askoz txikiagoa da.

Izan ere, 63 landa-eskola horiek Nafarroako Haur Hezkuntzako 2. zikloko eta Lehen Hezkuntzako 168 ikastetxe publikoen %37,5 dira [1], baina haien 2.753 ikasleek etapa horretako ikasleriaren %7,5 besterik ez dute osatzen. Horrek erakusten du sistemaren batez besteko tamaina baino askoz txikiagoak direla.

63 landa-eskola horietatik 42 despopulazio-arriskuan dauden udalerrietan daude [2], hau da, %67. Datu honek berresten du hezkuntza-zentroek garrantzi handia dutela despopulazioaren aurkako borrokan: eskola irekita mantentzea da familia gazteek herrietan geratzea edo bizitzera joatea erabakitzeko tresna nagusia, eta horrek komunitateari bizia ematen dio.

 

Eremuen eta ikastetxeen mapa

Nafarroako udalerrien mapan, landa eskolako 12 eremuak eta 63 landa eskola multigraduak (2026/2027 ikasturtea) ikus daitezke. Pasatu kurtsorea eremu batetik edo puntu beltz batetik (eskola) xehetasunak ikusteko; landa eskolako eremurik ez duten udalerriek ez dute informaziorik lotuta.

 
01 Baztan
02 Malerreka
03 Leitzaldea
04 Bortziriak
05 Erronkari
06 Zaraitzu
07 Auñamendi
08 Sakana
09 Izaga-Sangüesa
10 Tafalla
11 Aragoiko bailara
12 Lizarraldea