2026ko maiatza - Despoblacion
Zer gertatzen da udan Nafarroako herri txikietan?
Udal-erroldaren zifra ofizialak oinarrizko erreferentzia dira udalerri bakoitzean zenbat pertsona bizi diren jakiteko. Hala ere, udalerri txikienetan eta landa-eremuetan bereziki, zifra horiek ez dute beti lurraldearen eguneroko errealitatea islatzen, ezta urtean zehar gertatzen diren biztanleria-aldaketa handiak ere.
Zorionez, azken urteotan informazio-iturri berriak sortu dira, gure herriak nola erabiltzen diren eta nola bizi diren hobeto ulertzeko. Ildo horretan, datozen asteetan aurkeztuko da "Aldi baterako biztanleriak Nafarroako landa-eremuetan duen benetako eraginari buruzko azterlana". Une hori iristen den bitartean, azterlanaren daturik deigarrienetako bat aurreratuko dugu gaur, primizian.
Garraio eta Mugikortasun Jasangarriko Ministerioak (MITMS) telefono mugikorren datu anonimizatuetan oinarrituta egindako mugikortasunari buruzko informazioari esker, posible izan da gaualdiek Nafarroako udalerrietan — edo udalerri-taldeetan, tamainak hala eskatzen duenean — izan duten bilakaera aztertzea eta portaera horiek despopulazio-arriskuaren mailaren arabera aztertzea.
Muturreko arriskuan dauden udalerriei erreparatzen badiegu, zer ikus dezakegu?
Patroiak argiak dira. Astebururo gora egiten du udalerri horietan gaua igarotzen duten pertsonen kopuruak, baina Aste Santuan eta, batez ere, udako hilabeteetan gertatzen dira hazkunde nabarmenenak.
Zifrek berez hitz egiten dute. Erroldak guztira 4.266 biztanle zituen 2024an despopulazio-arrisku larriko udalerrietan, baina bertan lo egin zuten pertsonen kopurua 10.000 baino handiagoa izan zen udako goreneko aldian, abuztuaren 11an zehazki. Bestela esanda, udalerri horietako biztanleria ofizialki erroldatutako biztanleria 2,5 aldiz biderkatu zen.
Eta ez da egun gutxi batzuetako fenomeno puntual bat. Udaren zati handi batean, udalerri horietan gaua igarotzen duten pertsonen kopurua biztanleriaren zifra ofizialen oso gainetik dago. Horrela, landa-ingurunean bizi direnek ondo ezagutzen duten errealitate bati zenbakiak jartzen dizkiogu: Nafarroako herri txikiak bete egiten dira udako hilabeteetan.
Aldi baterako biztanleria hori ulertzea funtsezkoa da zerbitzuak eta azpiegiturak behar bezala planifikatzeko. Izan ere, erroldan agertzen ez bada ere, populazio horrek hornidura- eta saneamendu-sareak erabiltzen ditu, hondakinak sortzen ditu, osasun-arreta eskatzen du, tokiko merkataritzan kontsumitzen du eta aktiboki parte hartzen du udalerrien bizitzan.
Azterlanaren aurkezpena
Aldi baterako biztanleriaren azterketaren emaitza nagusiak ezagutu nahi badituzu, datorren ostiralean, ekainak 17, aurkezpen ofizialera joan zaitezke CIVICAN.